Plateaus

Laatst bijgewerkt op 1266 dagen geleden door Marcel Ziemerink

Een migratiepad moet bestaan uit een aantal haalbare en stabiele tussenstappen. Deze moeten elk een eigen meerwaarde opleveren. Werken met plateaus heeft een enorm voordeel. Het zorgt ervoor dat u kunt besluiten om halverwege een migratie af te buigen of zelfs te stoppen, zonder dat de stappen die u al doorlopen heeft voor niets zijn gezet. Grote veranderingen moeten niet als big-bang scenario worden doorgevoerd maar stap voor stap.

Een veelgemaakte fout in het plannen van grote ICT-projecten is dat teveel onderdelen tegelijk worden ontwikkeld zonder dat er iets helemaal af komt. Zorg er in plaats daarvan voor dat elke stap in de migratie zijn eigen meerwaarde oplevert, en pluk regelmatig het "laaghangende fruit": verbeteringen die met eenvoudige middelen te realiseren zijn. Iedere stap moet dan ook bestaan uit goed gedefinieerde deelproducten, zodat zowel voor de verschillende belanghebbenden duidelijk is waar zij aan werken en wat er straks wordt opgeleverd.

Het bereiken van zo’n plateau vraagt soms om meerdere ontwikkelstappen, waarin we een ontwerp van de doelsituatie maken dat vervolgens wordt gerealiseerd. Na elke stap is het belangrijk:

  • te vergelijken of er in de realisatie aanpassingen aan het ontwerp nodig waren
  • en te achterhalen wat u van het realisatietraject kunt leren voor de volgende ontwikkelstap.

Het bepalen van de gewenste plateaus hangt ook af van de ontwikkeling en volwassenheid van de organisatie als geheel. De plateaus van EGEM i-teams en de fasen van Antwoord© kunnen hierbij een leidraad zijn.


Geen big-bang scenario's

In grote projecten, of het nu om organisatieveranderingen of techniek gaat, is het vaak geen verstandig idee om "alles" in één keer te willen veranderen. De gevolgen van zulke ingrijpende veranderingen zijn vooraf vaak slecht te overzien en zij roepen veel weerstand op bij de betrokkenen. In de jaren negentig zijn er veel projecten onder de noemer "business process reengineering" uitgevoerd die om die reden mislukt zijn.

Verder bestaan veel complexe ICT-projecten uit tal van onderdelen die met elkaar moeten samenwerken, en die soms ook door verschillende partijen worden geleverd. Een big-bang integratiescenario, waarbij aan het eind van het project al die onderdelen met elkaar worden gekoppeld, levert vaak grote problemen op. Omdat pas dan blijkt dat die koppeling misschien niet goed werkt.

Beter is het met een zogenaamde "continuous integration" te werken. Daarbij worden de verschillende onderdelen al tijdens hun ontwikkeling regelmatig met elkaar geïntegreerd in een kort-cyclisch ontwikkeltraject. Zo worden er tussentijds bruikbare onderdelen opgeleverd en is er, zelfs als het project onverhoopt niet volledig slaagt, toch resultaat geboekt.

Elke stap heeft eigen meerwaarde

Het is belangrijk dat elke stap in een migratietraject een eigen, aanwijsbare meerwaarde oplevert. Zo kan voor de betrokkenen inzichtelijk worden gemaakt waarom die stap noodzakelijk is en kan ook worden bepaald of de benodigde investeringen opwegen tegen de baten.

Als een ontwikkelstap alleen noodzakelijk is om bepaalde vervolgstappen te kunnen zetten, moet ook die meerwaarde duidelijk omschreven worden. De investeringen voor zo’n stap moeten worden toegerekend aan de vervolgstappen die er vanaf hangen. Zo voorkomen we dat de kosten ergens anders worden gemaakt dan waar de baten vallen.

Dit speelt vaak bij investeringen in ICT-infrastructuur of breed inzetbare services. Een individueel project (bijvoorbeeld het eerste dat van die infrastructuur gebruik gaat maken) wil daar begrijpelijkerwijs niet voor opdraaien. In zo’n geval kunnen we het beste de investering centraal voorfinancieren en die kosten later toerekenen aan degenen die gebruik maken van het resultaat.

Regelmatig laaghangend fruit oogsten

Een bekende best practice is het plukken van "laaghangend fruit". Dat zijn verbeteringen die met eenvoudige middelen en tegen lage kosten te bereiken zijn, als onderdeel van een groter verandertraject. We kunnen daarmee het draagvlak voor een verandering vergroten, omdat de betrokkenen al snel tastbare resultaten zien.

Goed gedefinieerde deelproducten

Bij het plannen van een verandering is het belangrijk dat de deelproducten goed gedefinieerd zijn. Het kan dan bijvoorbeeld gaan om

  • de invoering van een nieuwe dienst voor de klant
  • het interne bedrijfsproces dat die dienst realiseert
  • een specifieke applicatieservice die dat proces ondersteunt
  • het inrichten van een extra server voor die applicatie, enzovoort.

Elk van die onderdelen kan zelfs als klein deelproject worden aangestuurd (uiteraard wel in onderlinge samenhang), waarmee de beheersbaarheid van de verandering wordt vergroot.

Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers